در خيابان آيت الله حيدري ايلام در ميان درختان زيبا كاخي ساده توجه هر رهگذر را به خود جلب مي كند . وجود كانالهايي ، آب سراب ايلام را در اين مسير هدايت مي كند و باغهاي اطراف كاخ با اين آب مشروب مي شوند . اين كاخ بنا به دستور والي غلامرضا خان در سال 1326 ه. ق احداث گرديده است . سابقاً فضايي كه كاخ  در آن قرار گرفته كاملاً باز و باغهاي ميوه اطراف آن زيبايي خاص به آن بخشيده بود . اما اكنون با توسعه شهري فضاي باز آن تبديل به ساختمان و خيـابان شده است و كاخ فلاحتي نماي سابق خود را زا دست داده است . اين كاخ چون در محوطه سازمان جهادكشاورزي استان قرار گرفته است به كاخ فلاحتي ( كشاورزي) هم مشهور است . اين كاخ در زميني به مساحت 810 متر مربع با زير بنايي حدود 337 متر مربع احداث شده است . و نقشه دروني كاخ به صورت دو اطاق تو در تو  در اطراف و يك هال بزرگ در وسط مي باشد و در جلو هال يك ايوان قرار گرفته كه در اطاقها و هال به آن باز مي شوند . دو طرف اطاقها به صورت چند ضلعي  منظم بيرون آمده وبين آنها دو تراس قرار دارد و در هر دو طرف پنجره اي به ابعاد 1 * 2 متر تعبيه شده كه با طاقي نيم دايره اي و گچ بري هاي زيبايي با نقوش انساني و گل و گياه مزين شده است . سقف تراس بر دو ستون تكيه زده كه ستونها به شيوه كوفي ساخته شده ولي داخل اتاقها بسيار ساده و بدون تزيين است .

سقف كاخ به صورت طاق ضربي با تيرهاي چوبي و ملات اندود شده و از سطحي شيب دار با ورق گالوانيزه پوشانده شده است . در ساخت اين بنا از مصالحي نظير آجرهاي مربع شكل ، سنگهاي تراشيده شده ، چوب ، گچ و ورق گالوانيزه براي پشت بام استفاده شده و كف كــاخ نيز با آجر فرش گرديده است اين كاخ داراي پنج اتاق و يك ايوان به شكل مستطيل است . كف پياده رو و صحن آن چنان كه بعضاً مشخص گرديده آجر فرش بوده و به علت استفاده بي رويه و خرابي سطح آن بعداً با موزاييك بازسازي شده است .

موقعیت کوهستانی ، تنوع آب و هوا ، بالا بودن مقدار نزولات جوی و دیگر خصوصیات طبیعی باعث شده که استان ایلام از جنگل طبیعی پوشیده شده باشد هر چند به مرور زمان از تراکم و وسعت اراضی جنگلی استان کاسته شده ، لکن در حال حاضر نیز باقی ماندة جنگل های استان نسبت به برخی از استان های کشور قابل توجه است و چشم اندازهای زیبایی از طبیعت استان را به نمایش می کذارد . در گذشتة نه چندان دور ، این استان دارای جنگل های وسیع و متراکم با درختان تنومند در مناطق  كوهستاني و بيشه شمالي استان مي توان مشاهده كرد كه عمدتاً از گونة بلوط هستند.نواحی جنگلی استان علاوه بر زیبائی های طبیعی ، دو نوع محصول سقز و کتیرا نیز دارد که درآمد قابل توجهی برای مردم بومی به بار می آورد. مساحت جنگل های استان را حدود 500 هزار هکتار تخمین می زنند .

انواع گونه های درختی آن عبارتند از : پسته کوهی ، کیکم ، زالزالک ، بادام کوهی ، زبان گنجشک ، شِن ، انجیرکوهی ، ارغوان ، گیلاس وحشی ، مورد ، کُنار و ارژن (ارجن ).

  مهم ترین مکانهای تفریحی جنگلی موجود در استان عبارتند از :

 پارک جنگلی چقاسبز « چقا جنگیه» :

پارک جنگلی چقا سبز یکی از فضاهای زیبا و دلنشین ایلام است که شرایط طبیعی مناسبی را جهت گذران اوقات فراغت مردم فراهم آورده است . در مجاورت این پارک جنگلی که حدود 4000 هکتار وسعت دارد ، محل دائمی نمایشگاه ها و یک شهر بازی با تأسیسات مربوطه احداث شده است . در میان این جنگل انبوه که از درختان بلوط ، پسته ، زالزالک و انواع گونه های گیاهی پوشیده شده است ، درختانی همچون کاج و سرو ، اقاقیا، ارجن ، بادام کوهی و گردو کاشته شده است . این پارک جنگلی پرندگان کمیاب و زیبایی مانند بوتیمار نیز دارد. فضای این پارک از شرق به غرب به بزرگراه امام حسین ( ع) و فرودگاه و از جنوب به دره دَزوَن کوه چاله سیه و هر قوتگه منتهی می شود.

 درة ییلاقی هفتاو میشخاص « هفت آب »:

درة پرآب و درخت و مصفای میشخاص از روستای جعفر آباد در فاصلة 30 کیلومتری ایلام شروع شده و تا ارتفاعات طولاب که در آن جنگل و باغ در هم  آمیخته اند ، ادامه می یابد . درختان گردو ، انواع میوه ها ، چندین روستا در مسیر ییلاقی دره با مردمانی فعال و مهربان ، سرچشمه های خروشان چشمه ساران متعدد ، نزدیک بودن این درة ییلاقی با تفریح گاه جنگلی گاوز و مزارع متنوع آن باعث نشاط و علاقه در بازدید کنندگان از محل می گردد . در دو کیلومتری این دره ییلاقی و در طول مسیر جادة اصلی ایلام به دره شهر جنگل انبوه و زیبای مله پنجاو ، زیبایی خاصی به این مجموعه بخشیده است . درة ییلاقی هفتاو میشخاص با باغات و مزارع یکی از مناطق سرسبز و دیدنی و پردرآمد استان ایلام می باشد که محصولات آن کیفیت مطلوبی دارند و در داخل و خارج استان به فروش می رسد و باعث رونق اقتصادی منطقه می گردد .

 گردشگاه ییلاقی خوران ایوان:

این گردشگاه که چشمه آبی زلال و درختانی کهنسال و قدیمی دارد ، هر سال پذیرای ده ها هزار نفر دانش آموز در فصل تابستان است . این گردشگاه با امکانات تفریحی و گردشگری جالب توجه یکی از زیباترین و بهترین گردشگاه های استان ایلام است که در فاصلة 7 کیلومتری شهر ایوان قراردارد .

 تفریحگاه جنگلی ششدار:

این تفریحگاه در 5 کیلومتری شهر ایلام و در کنار کوه قلاقیران در مسیر جاده ایلام – کرمانشاه واقع شده و از شاخص ترین تفریحگاه های استان محسوب می شود .

 این ناحیة تفریحی به خاطر مجاورت با شهر ایلام و نزدیکی به یکی دیگر از تفریحگاه های  زیبای طبیعی به نام منجل ، مورد استفادة وسیع مردم و دوستداران طبیعت به ویژه درایام فصول بهار و پاییز قرار می گیرد . در حد فاصل بین این تفریحگاه و ناحیة منجل ، چشمه سارها و باغات زیبای سلطان آباد قرارگرفته است . کوه معروف قلاقیران که از آن به عنوان نماد شهر و استان ایلام یاد می شود دراین ناحیه قرار دارد .

 تفریحگاه جنگلی تنگ دالاو:

این تفریحگاه در مسیر جادة اسلام آباد – ایلام در فاصلة 25 کیلومتری شهر ایلام قرار گرفته و دارای جنگل های انبوه بنه ، زالزالک و بلوط و چشمه طبیعی آب می باشد .

 تفریحگاه دالاو از وسعت قابل توجهی برخوردار است و با توجه به مجاورت با ارتفاعات طبیعی و تفریحی و شکارگاه های منطقه و ییلاقی بودن آن ، در بهار و تابستان مورد استفاده دوستداران و مشتاقان زیبایی های طبیعت قرار می گیرد.

 تفریحگاه تجریان:

تفریحگاه زیبا و جنگلی تجریان درفاصلة 20 کیلومتری شهرایلام در مسیر چوار – مورت و بولی قرار دارد و دارای چشمه های آب زلال می باشد . این تفریحگاه در مجاورت تنگ زیبای موسوم به تنگ بهشت واقع شده است . و با توجه به اقلیم و آب و هوای  منطقه از فصل زمستان تا بهار مورد استفاده قرار می گیرد .

 تفرجگاه گلم زرد و گره چکا:

تفرجگاه گلم زرد و گره چگا در فاصلة 60 کیلومتری ایلام و در مسیر صالح آباد واقع شده است . این تفرجگاه زمستانی به دلیل آب و هوای مساعد ، سرسبزی و زیبایی های طبیعی مورد استفاده مردم ایلام و دوستداران طبیعت قرار می گیرد . این تفرجگاه در مجاورت دشت وسیع و زیبای دشتلک قراردارد که جذابیت های آن را دو چندان می کند.

تفرجگاه کلم بدره:

این تفرجگاه ییلاقی درفاصلة 70 کیلومتری ایلام درة کلم ( حدفاصل ایلام – بدره ) قراردارد. وجود باغات ، گونه های مختلف گیاهی و رودخانة پرآبی که از دامنة کبیرکوه سرچشمه می گیرد ، این منطقه را به یکی از زیباترین مناطق ساخته است.

 زمان استفاده از تفریحگاه کلم بدره ، تمام فصول سال و به ویژه فصل تابستان است و عمدة مراجعین آن را اهالی شهرهای نزدیک استان تشکیل می دهد.

تفریحگاه جنگلی تنگ ارغوان (تنگ قوچعلی):

این تفریحگاه تقریباً در فاصله دو کیلومتری شهر ایلام در کنار تونل جدید آزادی واقع می باشد.

  وجود جنگل انبوه بلوط دردو سمت جاده و تیغه های سنگی و زیبای کوهستان و گردشگاههای مناسب و درختان ارغوان در طول تنگه و ترکیب رنگها در نظام طبیعی و مراتع پرپشت و گونه های نادر گیاهی مانند گون – طویلک – قارچ و استفاده از گیاهان معطر در محدودة این تنگه و ارتفاعات ییلاقی آن در مسیر گز گردکان و سورگه صنعت زنبورداری رادر تهیه عسل ناب ایلامی رونق بخشیده است.

 سایر گردشگاه های جنگلی برحسب شهرستانهای استان

شهرستان ایلام :

تفرجگاه های جنگلی مله پنجاو ، حاجی بختیار و آبزا ، منجل و میان تنگ .

شهرستان مهران :

تفریحگاه جنگلی کنار سد مهران و رودخانه کُنجانچم در 6 کیلومتری صالح آباد .

شهرستان شیروان چرداول :

مناظر زیبای تنگ قیر در چرداول . چشم اندازهای کشتزارها و شالیکاری های پیرامون شهرهای شیروان و چرداول .

شهرستان آبدانان :

مناظر طبیعی و تفریحگاه سهراب

مناظر طبیعی کوه اناران

شهرستان دره شهر :

 چشم اندازهای طبیعی کبیرکوه و مناظر کنار رودخانه سیمره و همچنین مناظر طبیعی کوه اناران .

در دره تنگ چوبينه ، در فاصله 14 كيلومتري جنوب شرقي دره شهر ، بقايايي از بناهاي قلوه سنگي و ملاط گچ دوران ساساني ديده مي شود كه با مصالح معماري موجود در محل كاملاً مرتبط هستند . هنوز هم قسمت هايي از ديوار كشي بر روي ارتفاعات شمالي و جانبي تنگ به طبع وضعيت طبيعي كوه هاي اطراف ، با همان شيوه معماري و مصالح انجام مي شود و بدين وسيله دهانه تنگ ، كاملاً مسدود و مهار شده است .

 در سينه كش ارتفاعات شرقي و دقيقاً در دامنه فرو رفتگي كوه ، چشمه آبي ، درون صخره ها جريان دارد كه سطوح جانبي مسير آن در گذشته حجاري شده اند . آثار دست ساز درون اين صخره ها و سد موجود در دهانة آن ، با منظرة طبيعي تنگه ، چشم اندازي دل انگيز و دلنشين ايجاد كرده است .

در 25 کیلومتری جاده ایلام – مهران و بر روی تپه ای  ملایم بقعه ای نظر هر مسافری را به خود جلـــب می کند . این بقعه خاص علی که یا علی صالح نام دارد . خادمین بقعه در گذشته از یک طایفه معین به نام باوه بوده اند اما به تدریج  تعداد ساکنین آنجا زیاد شده و اکنون بخشي  به نام صالح آباد در اطراف زیارتگاه قرار دارد .

بــــنای قدیمی آن در زمان قاجار ساخته شده بود دارای زیر بنایی حدود 240 متر مربع با دو گلدسته و یک گنبد شلغمی که از بهترین تزئینات زمان خود به شمار می رود .بنای جدید هزار متر مربع مساحت دارد . بنا دو پوش می باشد و حدود 18 متر ارتفاع دارد .

گنبد روی یک چهار طاقی ساخته شده و شبستانی با هشت گنبد کوچکتر اطراف آن را احاطه کرده است . زیر گنبد ها با آیینه کاری تزیین شده است . قبر در مرکز بنا و در زیر گنبد دو پــــوش قرار گرفته است . ضریح آهنی بر روی آن نصب شده است .

در سالهاي گذشته نيز محوطه امامزاده ، فضاي سبز ، پاركينگ و ..  گسترش يافته و امكانات رفاهي و سرويسهاي بهداشتي جهت زائرين نصب و راه اندازي گرديده است

پل زيباي گاوميشان بر روي رودخانه سيمره پس از تلاقي با رودخانه كشكان ساخته شـده است محمد علي ساكي وجه تسميه آن را بر گرفتــه از گــوميشه ( محل پرورش كاوميش ) مي داند و سراورل استين نام اوليه اين پل را گاماسا مي نويسد . گاماسا از دو  كلمه گا به معني گاو و ماس به معني ماهي  تشكيل شده است . گاوميش ، يا گاو ميشو نام هاي ديگر اين پل هستند . بقاياي اين پل مربوط به دوران ساساني است . قوس هاي جناقي آجري و ساير تعميرات سنگي نماي فعلي پل ، نشانگر مرمت آن در دوره هاي بعدي و بخصوص در دوره اتابكان لركوچك است . اين پل از پنج چشمه  بزرگ تشكيل شده بود ، اكنون فقط يك چشمه سالم از آن باقي مانده است . ارتباط چشمه ها با مسير حركت آب و طغيان آن محرز مي باشد .

اين پل بسيار فني و پيچيده ساخته شده به طوري كه رقيبي جدي براي پل هاي مهم به شمار  مي آيد . اين پل شباهت زيادي به پل شادروان در شوشتر دارد و در همان دوران ساخته شده است . پايه ها و تكيه گاه هاي  اصلي پل مدور و قطور و مصالح آن از سنگهاي مكعبي بزرگ و تراشيده هستند . در ابعاد تقريباً مساوي به صورت رگ چين به روي هم چيده شده و پايه هاي اصلي پل را به وجود آورده است . داخل اين پايه ها با قلوه سنگ و ملاط گچ پر شده است. مصــــالح اصلي پل سنگ و ملاط گچ است  ودر سقف طاق ها از اجر استفاده شده است . طاق هاي جناغي ، دالان ها و راهروها همگي  از  آجرهايي به ابعاد 20*25 سانتي متر ساخته شده اند و نماي داخلي پل به وسيله ملاط گچ مزين شده است .

اين پل طاقچه هاي مسدود و باز و موج شكن هايي دارد كه به وسيله راهروها با چند پله به هم متصل مي شوند وجود پله ها در ميان دالان ستون مياني ، بيانگر اين امر است كه اين پل فقط يك پل ارتباطي نبوده و با توجه به راهروهاي داخلي ، پلكان … و كاروانسرا ها  از  آنها به عنوان سرپناه به هنگام عبور استفاده مي كردند . سرهنري راولينسون در سفرنامه خود مي نويسد پلي كه هم اكنون بر روي سيمره ( دره شهر فعلي) قرار دارد يكي از بهترين پل هاي ايران است و آن را حسين خان بزرگ والي معروف ايلام ولرستان به سال 1008 هـ . ق تعمير نموده و طول آن 168 گام است ، به اعتقاد مورخ ها اين پل در سال 334 هـ .ق بر اثر زلزله از بين رفته است . جدا شدن اين پل از هم و پراكندگي آن شايد دليلي بر وقوع زلزله باشد .