دراستان ایلام بدلیل شرایط طبیعی غارهای جالب توجهی وجود دارند که هریک به نوعی زیبائی ها طبیعی منحصر به فرد را به نمایش گذاشته اند.
مهم ترین این غارها عبارتند از :
غار کناتاریکه :
غار عظیم « کنا تاریکه» بره زرد درارتفاعات سیوان کوه بدره درفاصلة 35 کیلومتری مسیر ایلام – دره شهر و در نزدیکی روستای پاکل قراردارد .
این غار یک حوضچه آبی ، پرده های سنگی صدها ستون و مجسمة استالاکتیتی و استا لا گمیتی دارد و تالارها ، چاه ها ، دهلیزها و دالان های متعددی از لحظة ورود به داخل غار تا عمق 350 متری نظر هر بیننده ای را به سوی خود جلب می کند.
سردی هوا داخل غار موجب شده است که درطول سال هیچ نوع جانوری درآن زندگی نکند ، ولی اکسیژن کافی و هوای مطبوع و دلپذیری درداخل غار جریان دارد. ارتفاع بعضی از تالارهای داخل غار به 12 متر می رسد.

غار خفاش :
این غار در سه کیلومتری شمال شرقی شهر دهلران دردامنة کوهی مشرف به دره و چشمه های آب گرم دهلران واقع شده است . این غار به علت زندگی میلیون ها خفاش درداخل آن ، به غار خفاش معروف شده است . خفاش های آن از نوع دُم دار و بزرگ هستند . این غارها دهلیزهای وسیعی دارد که عمق بعضی از قسمت های آن به 400 متر می رسد .
غار خفاش دهلران یکی از غارهای تاریخی عصر غارنشینی است که بعدها به زیستگاه خفاش تبدیل شده است .
موضوع مورد توجه این غار وجود تودة عظیم و ضخیم فضلة خفاش در کف غار است که طی هزاران سال پدید آمده است و کشاورزان از آن برای تقویت زمین های زراعی استفاده می کنند . غار خفاش در فهرست آثار ملی ثبت شده و مورد حفاظت و مراقبت می باشد .
غار زینه گان:
غار شگفت انگیز زینه گان در 5 کیلومتری جنوب شرقی شهر صالح آباد و در فاصلة 52 کیلومتری شهر ایلام قرار دارد . این غار رو باز که بیش از یک کیلومتر طول دارد ، دارای آب فراوان ، دهلیزهای آبگیر ، قندیل های متعدد و آبچک های طبیعی و بسیار جالب می باشد .
هوای داخل غار بسیار سرد و مطبوع است . درحالی که منطقة صالح آباد درتابستان حدود 40 درجه گرما دارد ، اختلاف هوای بیرون غار درتابستان حدود بیش از 40 درجه گرما دارد ، اختلاف هوای بیرون غار با درون آن تقریباً 50 درجه است و به همین دلیل آن را غار بهشت نیز می نامند . سرخس ها ، جلبک ها ، گل ها و گیاهان خودروی داخل غار ، رنگ سنگ ها ، پیچ و خم داخل غار ، لب های به هم دوخته قسمت هایی از سقف غار همه و همه حکایت از شگفتی های طبیعت دارد . این غار یکی از جاذبه های مهم توریستی استان ایلام است .

غار تایَه گَه:
این غار در2 کیلومتری جنوب غربی روستای وری درمیان دره ای که به رودخانه جنوب روستا منتهی می شود ، قرار گرفته وتا مرکز بخش ملکشاهی 15 کیلومتر فاصله دارد . طول دهانة غار 25 متر و عرض ( تالار ) آن 120 متر و بلندی سقف آن تا کف غار 33 متراست . کف غار از شن و سنگ پوشیده است ، استالاکتیت ( چکنده ) و استالاگمیت ( چکیده ) که از رخسارهای برجستة غارهای آهکی اند ، درکف و سقف آن مشاهده می شود . درفاصلة ده متری ورودی غار استخر آبی قراردارد که محل جمع شدن سیلاب های زمستانی است که معمولاً به داخل غار سرازیر می شود . خفاش های زیادی نیز دراین غار زندگی می کنند . این غار به دوران دوم زمین شناسی مربوط است . ورودی این غار ار تالاری بزرگ شروع می شود و انتهای آن کم کم باریک شده و به قسمتهای نامعلومی که هنوز شناسائی نشده اند ، ختم می شود .

غار طلسم ایوان:
این غار در ضلع شرقی دهستان سراب ایوان درارتفاعات دَروَن دریژ و دربالای کوه مانشت ، قراردارد . این غار توسط هیئت کوهنوردی استان ایلام و با همکاری امور سیاحتی اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان ایلام در سال 1369 به طور کامل شناسایی گردید . به علت شرایط خاص منطقه ، کوهستانی بودن آن با توجه به وجود لاشه های متعدد حیوانات درداخل غار ، این محل زیستگاه مناسبی جهت حیوانات درنده است . علاوه برآن تعداد زیادی خفاش نیز در این غار زندگی می کنند . مشخصات غار طلسم ایوان بدین شرح است :
طول غار از ورودی تا انتهای آن 300 متراست که 100 متر اول آن به صورت فضای باز است . درسقف غار استالاگتیت یا « چکیده » نیز وجود دارد . در عمق 100متری غار یک سه راهی وجود دارد که یکی از دهلیزهای آن 20 متر عمق دارد و دهلیز دیگر آن نیز از فاصله 10 متری تنگ تر شده و صعب العبور می شود . پس از گذشتن از راه صعب العبور مذکور تا عمق 200 متری ، غار به صورت نیم دایره امتداد دارد .
غار انفجاری ایوان:
این غار دربالا دست روستای کله جو شهرستان ایوان ، درمیان سفره های سخت دیوارة غربی کوهستان بانکول قراردارد . ورودی غار تا عمق 5/1 متری ، تنوری شکل ( گرد ) و صعب العبور است و گذر از آن به طور سینه خیز امکان پذیر است . پس از گذشتن ازاین سمت و ورود به تالاری بزرگ ، غار به دو شاخه تقسیم می شود. یکی از تالارها مانند دالان است و 5 متر ارتفاع و10 متر عرض دارد و عمق آن تا حدود 40 متر از سفره های سنگی آهکی با استلاگتیت یا چکیده های مخروطی پوشیده شده است . پس از آن یک سراشیبی عمیق و تند از شاخه غربی شروع می شود که عمق آن هنوز یک سراشیبی عمیق و تند از شاخه غربی شروع می شود که عمق آن هنوز شناسایی نشده است . لایه های سنگی آهکی سقف غار به علت رطوبت و دمای داخل غار که برسنگ ها تأثیر می گذارد و باعث جداشدن و سقوط آن ها از سقف می گردد ، به همین دلیل نیز نام غار به انفجاری معروف شده است . احتمال می رود در عمق زیرین این غار منابع آب به صورت حوضچه ها و انبارهای بزرگ ذخیره شده باشد .
غار قلا پیکه (قلعه پوکه) :
این غار در نزدیکی مسیر اصلی جادة مهران – دهلران درارتفاعات انار دهلران واقع شده است . دهانة غار بسیار تنگ و طول دهلیز اول بین 40 تا 50 متر و طول دهلیز دوم پس از طی 190 متر به بن بست می رسد . ارتفاع غار حدود 16 متر و مساحت آن با توجه به تالارهای عظیم موجود ، حدود دو هزار متراست . درون غارقلاپیکه چاه هایی است که جهت دسترسی به آن باید از وسایل ایمنی و طناب استفاده کرد . برای افراد مبتلا به بیماری قلبی خطرناک است .
غارهای ملک و کبوترلان:
این غارها درارتفاعات کبیرکوه به فاصلة چهار کیلومتر از همدیگر در مجاورت روستای آکره بید زرین آباد قراردارند . طول غار ملک 300 متر و طول غار کبوترلان حدود 400 متر است . ارتفاع غارها بین 5 تا 30 متر و دهانة آنها جاه مانند است . در نتیجة حفاری های غیر مجاز ، از غار ملک استخوان های استالاکتیت و استالاگمیت های زیبایی دارند .
غار مژاره آبدانان:
در 35 کیلومتری غرب آبدانان بطرف مورموری این غار بفاصله 5 کیلومتری از جاده اصلی قراردارد . این غار کاملاً طبیعی و دارای 3 حوضچة آبی در فواصل مختلف می باشد و عمق غار 250 متر است .
احتمالاً دریا چه های دو قلو سیاه گاو از این منطقه سرچشمه می گیرند. دیواره غار از سنگ گچی بوده
و دهانه ورودی آن 5/2 متر ارتفاع دارد . حوضچه های داخلی به ترتیب مساحت 35 و 120و 18 متر می
باشند و انتهای غاربن بست و پوشیده ازلایه های گلی می باشد . |