| زمستان سرد همراه با باد و بوران و برفش از راه رسيد و آغازين شب اين فصل شب چله يا شب يلداست كه به درازترين شب سال معروف است.
شب يلدا، از گذشتههاي دور تاكنون همواره يكي از بياد ماندنيترين و زيباترين شبهاي مردم ايران زمين بوده است.
اين شب به دليل ارزش و اهميتي كه از قديم توسط نياكان ما به آن داده شده داراي جايگاه خاصي در سنت و فرهنگ اصيل مردم كشورمان است.
شب يلدا، شب آغاز چله زمستان، شب بلند سال، شب خنده و داستان، شب ديد و بازديد و خواندن فال حافظ و بايد گفت، بياد ماندنيترين شب سال است.
هر منطقه و هر قومي داراي سنت و آيين خاصي در شب يلدا هستند كه از بزرگان آنها كه وارثان تاريخ سترگ و با عظمت ايرانند، به ارث رسيده و هنوز پا برجاست و ممكن است در برخي مناطق كم رنگ شده باشد.
بيشك وجود اقوام و ملتهاي مختلف در جهان همراه با فرهنگها ، سنت و آيينهاي خاصي است كه مردم ايران زمين به دليل قدمت باستاني و تاريخي كه دارند از اين قاعده خارج نبوده و داراي اصالت و هويت فرهنگي و قوميتي هستند.
آيينها و مراسمي كه مردم ايران زمين از دوران ايران باستان تا كنون در اعياد مختلف انجام ميدهند شنيدني و جالب است زيرا مردم ايران زمين به مناسبت هر فصل و هر حادثهاي داراي مراسم و آيينهاي خاصي بودهاند.
جشن ارديبشهتگان كه به مناسبت فرا رسيدن فصل بهار و شكوفايي درختان است جشن مهرگان كه به مناسبت فصل پاييز و مهرماه است و چندين و چند آيين و سنت ديگر كه بسياري از آنها به مرور زمان به فراموشي سپرده شدهاند.
در اين بين شب يلدا به دليل ارزش و جايگاه خاصي كه از نظر فرهنگي در ميان مردم ايران زمين دارد، قابل توجه و بررسي است كه بايد بيشتر رسوم آنها توسط كارشناسان براي جوانان اين زمان تبيين شود.
شب چله يكي از زيباترين شبهاي دوران نوجواني آنان بوده است زيرا در اين شبها معمولا زنان با پختن انواع شيرينيها از قبيل "كله كنجي، شلكينه، برجي برساق، نان خرمايي" و مهيا كردن تنقلاتي نظير "گنمه شيره و كفله ذرات" و ميوههايي نظير ( انار) سيب، پرتقال و هندوانه اين شب را لذت بخش و بيادماندني ميساختند.
در اين شب كودكان با بستن يك سبد كوچك به يك ريسمان و آويزان كردن آن به داخل خانههاي ديگر و گفتن اين شعر كه "خاون مال خير در خونت بواره و چيزي دلم خوش كن" كه به معني "صاحب خانه الهي كه خير و بركت به خانهات وارد شود با هديهاي دلم را خوشحال كن" ميرفتند.
و معمولا مادر خانواده سيب يا شيريني و يا چيز ديگري داخل سبد ميگذاشت و به عنوان هديه به بچهها ميداد.
هر خانوادهاي در خانه بزرگ فاميل جمع ميشدند و علاوه بر شيريني و تنقلاتي كه داشتند از آنچه كه بچهها جمع كرده بودند به عنوان تبركي شب چله استفاده ميكردند.
تعريف متل و داستان از ديگر بيادماندنيترين خاطرات در اين شب بود كه اگر بزرگ فاميل داراي سواد بود و آخر شب را با گرفتن فال حافظ براي جوانان دم بخت مزين ميكرد كه شب پر خاطرهاي ميشد. |
