رودخانه گدار خوش

آبشارها و حوضچه های که در اثر باریدن باران شکل گرفته اند

زیبا همچون باران

آبشارهای فصلی تشکیل شده که به رودخانه گدار خوش می ریزند

ارتفاع بعضی از این آبشارها به ۳۰متر نیز میرسد

عکس زیر در سال ۸۵ گرفتم

لینک ایلام بهشت زاگرس در سایت گوناگون - سایت حاشیه و در وبلاگ کردنشینان

سنگ نوشته نخجير يا سرتزن " که ينی سرته زن " يـا چشمه ای که سر را ( از سردی آبش ) بی حس می کند تا چشمه يا محلی در دامنه ی پائينی نمای غربی کوه نخجير در بخش صالح آباد مهران است .اين محل پوشيده از درختان بلوط , زال زالگ , ون و گونه های محدود ديگر است . همانطوری که در متن کتيبه آمده آن را به فرزند خويش يدالله خان که ملقب به اشرف الملک بوده هديه نموده است . متن سنگ نوشته بر نمای غربی تخته سنگ و به ارتفاع 5/1 متر از سطح زمين , حکاکی گرديده است . سطح ناهموار سنگ و همین طور ترک بزرگ افقی در آن باعث گرديده که متن کتيبه در سه قسمت مجزا نگارش يابد . خط آن به سبک هميشگی  دوره ی غلامرضا خان والی , نستعليق بوده  باز هم به علت فضای کم و همين طور نگرش زيبايی شناسانه کلمات در يک فضای محدود با رعايت اصول نگارش و توجه به زيبايی حروف در همديگر تنيده و فشرده شده اند . بر اثر عوامل جوی و انسانی تعدادی از حروف فرو ريخته و جنس نه چندان مرغوب سنگ نيز مزيد بر علت گرديده تا روند تخريب و فرسايش کتيبه سرعت بيشتری داشته باشد . متن سنگ نوشته (نخجير ): شنيدم کــه جمشيد فـــــرخ سرشـت    بسـر چــشـمـه بـر سنـــگـی نـوشـت در اين چشمه چون ما بسی دم زدند بـرفـتـنـد چـون چـشـم بـر هـم زدنــــد فی سنه 1327 حسب الفرمايش جناب مستطاب اجل اکرم افخم اعظم آقای امير جنگ والی کل لرستان فيلی بموجب غرث اين باغ قباله نمود با حدودات ملکی که از طايفه عالی بيگی ابتياع نمود به فرزند خود اشرف الملک  هدیه نمود . چند نكته: 1-اين سنگ نوشته هنوز ثبت ملي نشده است از ضروريات است كه اين سنگ نوشته كه قدمت آن به دوره قاجاريه مي رسد ثبت ملي شود 2-متاسفانه اين سنگ نوشته در حال تخريب است 3-بيائيد به فرزندانمان بياموزيم ميراث فرهنگي هويت و شناسنامه يك ملت است با دستان خودمان شناسنامه هاي خودمان را از بين نبريم چون المثني صادر نمي شود 4- تصاوير با تلفن همراه گرفته شده است

مقدمه :

موزه نماينگر ارزشهاي از ميان رفته جوامع مختلف بشري است و ارزشهاي طبيعي و دائمي آنها را كه در عصر حاضر در معرض  تهديد  مي باشند مورد توجه قرار مي دهد موزه ها اين ارزشها را به عنوان ميراثهايي براي مردم مشخص مي كنند شناخت اين ميراث براي تداوم فرهنگ ارزشمند است و در واقع  موزه ها مسئول حفظ ميراث  ملموس و غير ملموس طبيعي و فرهنگي هستند .

مناسبترين شيوه براي طبقه بندي موزه ها بر اساس مجموعه موزه مي باشد موضوع مجموعه يا آنكه از چه ديدگاهي  به آثار تشكيل دهنده آن نگاه شود ، مبناي اين طبقه بندي قرار ميگيرد ، زيرا ماهيت آثار و انديشه هاي وابسته به آن است كه اهداف و فعاليتهاي موزه را تعيين مي كند ،از اين رو به طور كلي موزه ها را در سه گروه  ميتوان قرارداد :

 الف) تاريخ

 ب)هنر

 ج)علوم

  موزه هاي مردم شناسي از گروه موزه هاي تاريخي اند ، كه محدوده فعاليت اين نوع موزه ها مطالعه فرهنگهايي است كه به دوران پيش از ورود صنعت ماشيني به منطقه و يا دوران آغاز صنعتي شدن مربوط مي گردد و درحال حاضر به شدت مورد تهديد جهش تمدن صنعتي است.

 هدف از شكل گيري و تجهيز  موزه مردم شناسي كه اولين موزه در استان ايلام است، ايجاد يك مركز تاريخي و فرهنگي در راستاي اهدافي گسترده و بلند مدت ،در چهارچوب رسالت سازمان ميراث فرهنگي ،صنايع دستي وگردشگري مي باشد. در كل اين موزه ارتباط ميان بازمانده ي ارزشهاي سنتي وصنعتي شدن و اهميت و قابل احترام بودن ميراث معنوي و فرهنگي جامعه است .حفظ نگهداري و معرفي آنها به جوانان و نسلهاي آينده اين مرز و بوم از اهداف موزه مي باشد .

درطبقه بندي اشياء موزه مردم شناسي استان ايلام سه اصل  مهم است كه مبنا قرار داده  شده است :

 1-محيط زيست

 2-مسائل اجتماعي و زندگي

 3-اعتقادات و باورها

 برمبناي اين سه اصل اشياء به چند گروه تقسيم بندي ميشوند .

1-فنون معيشت

 2-آئين و مراسم

 3- مسكن

 4-هنرها و صنايع دستي

 5-خوراك

 6-پوشاك و اعتقادات و باورها

بنابراين موزه مردم شناسي ايلام درمسير شناساندن جلوه هاي مختلف عناصر فرهنگي منطقه ازنگاه مردم شناسي بنا نهاده شده است .

ساختمان موزه:

موزه مردم شناسي ايلام در قلعه والي ايجاد شده ، كه اين بنا متعلق به سال 1326 ه-ق به دستور غلامرضا خان والي در زمان حكومت محمدعلي شاه قاجار در محله اي به نام حسين آباد كه به ده بالا مشهور بوده احداث گرديد. اين بنا مقر تابستان و اسكان غلامرضا خان والي بوده اين بنا به معماريت حاج درويش علي كرمانشاهي و حجاري رضا قلي بوده است .

قلعه والي در مساحت 17/4687 متر مربع و زير بنايي 01/1466 متر مربع به شكل ذوزنقه اي بر روي تپه تاريخي چغا ميرگ ايجاد شده است . قلعه مذكور سه در ورودي در سه ضلع  جنوب، شرق و غرب دارد .

ورودي اصلي قلعه در ضلع جنوبي قرار گرفته داراي 22 اتاق تو در تو و يك اتاق شاهنشين در ضلع شمالي كه ابعاد و اندازه داخلي آن بزرگتر از ساير اتاقها است،در اين قلعه شش زيرزمين در سه ضلع شمال،غرب و شرق وجود دارد.

عمده مصالح به كار رفته شده سنگ،آجر وگچ است،قلعه والي در زمان جنگ تحميلي تا حدود 50 درصد تخريب شده، و در سال 67 عمليات مرمت آن شروع و در سال 69 بازسازي آن به اتمام رسيد، و به لحاظ اهميت تاريخي و موقعيت مكاني مناسب در سال 1384 تغيير كاربري از اداري به فرهنگي داده شد، و در سال 1385 تبديل موزه مردم شناسي شد .

بخشهاي مختلف نمايش موزه مردم شناسي ايلام به شرح زير است :

"بخش كشاورزي :

اين بخش شامل مراحل كاشت،داشت و برداشت است، حدود 40تا 50سال پيش در استان ايلام به روش سنتي كشاورزي انجام مي گرفت.مرحله كاشت گندم كه از محصولات اصلي و مهم اين استان است به وسيله گاو آهن يا خيش انجام مي گرفت.

مرحله برداشت شامل دو مرحله است:مرحله اول بوسيله چرخش گاوها دور تا دور خوشه هاي گندم است كه در اين مرحله گندم از كاه جدا شده مرحله دوم   مرحله باد دادن كاه يا جدا كردن كاه از گندم است،وسرند (غربال) گندم و تقسيم محصول مي باشد،وسايل مورد استفاده در اتاق كشاورزي شامل خيش، يوغ، چنگك، داس به اندازه هاي مختلف،الك يا سرند و كاسه من است .

در انتهاي رودخانه ميشخاص ودرمحل سرچشمه رودخانه در 2كيلومتري شمال حيدرآباد نقش برجسته اي متعلق به دوران آشور نو كشف شده كه اين نقش برجسته به صورت فردي است كه احتمالاً پادشاه ، بصورت ايستاده با ريش وكلاه مخروطي كه موي بافته شده وي از پشت كلاه مشخص است.
اين فرد داراي شيئي بصورت عصا در دست و شمشيري به روي كمر مي باشد نقوش ونمادهاي ماه و خورشيد و ستاره به عنوان نماد برخي خدايان بين النهرين دراين نقش برجسته به چشم مي خورد متاسفانه قسمتي از اين نقش برجسته بدليل مرغوب نبودن نوع سنگ صخره از بين رفته است .

 اين نقش برجسته از لحاظ شكل ونمادهاي آن شبيه نقش برجسته گل گل ملكشاهي است با اين تفاوت كه نقش برجسته گل گل ملكشاهي داراي نوشته است ولي اين نقش برجسته فاقد نوشته است با توجه به بررسي هاي كارشناسي انجام شده اين اثر متعلق به دوران آشور نو و متعلق به احتمالاً شخص آشور باني پال يا آشورنصيرپال دوم پادشاه آشور است كه به سرزمين ايلام باستان حمله كرد و شهر ماداكتو را آنطوريكه خود توصيف مي كند ازبين مي برد
با كشف اين نقش برجسته اين اميدواري وجود دارد كه شهرماداكتو در محدوده استان فعلي ايلام باشد
لازم به ذكر است با كشف اين نقش برجسته مراحل ثبت آن درسازمان ميراث فرهنگي ،صنايع دستي وگردشگري استان ايلام آغاز شده است.

زیارتگاه امامزاده علی صالح:
بقعة امام زاده صالح (ع) فرزند عبید الله الاعرج فرزند حسین فرزند امام چهارم حضرت سجاد است . امام زاده علی صالح از معاصرین حضرت امام موسی کاظم (ع) بوده است که همزمان با طغیان خلفای عباسی به ایران هجرت نموده ودر زمان امام رضا (ع) در محل صالح آباد به شهادت رسیده است . در زمان هلاکو خان مغول ساختمانی کوچک بر روی مقبره آن احداث گردیده بود ولی این ساختمان در زمان قاجار به دستور والی ابوقداره تجدید بنا شده وپس از پیروزی انقلاب اسلامی به طور کلی تجدید بنا گردیده است .
وجود مزار شهدای جنگ تحمیلی استان به اهمیت زیارتی آن افزوده و شاخص ترین مکان زیارتی استان بشمار می آید.این بقعه در شهر صالح آبادواقع در شهرستان مهران قرار دارد.

پشت قلعه آبدانان:در 5 کیلومتری جنوب شهرستان آبدانان و در میان روستا پشت قلعه،بر بلندی تپه ای منفرد که رودخانه جاری آبدانان از پای آن می گذرد،آثار بنای قلعه ای به چشم می خورد.مصالح به کار رفته در قلعه قلوه سنگ،گچ و ساروج می باشد.قلعه مذکور دارای بخشهای متعددی از جمله باروی قلعه،برجکهای دیده بانی و نگهبانی،ورودی قلعه اماکن مسکونی و شاهنشین،تونل و پلکان متعلقه بوده است .با عنایت به شیوه معماری،ساختار،نحوه استفاده از مصالح،اجرای طاقها،مطالعه و بررسی سفالهای سطحی منطقه و مقایسه بادگیر اماکن تاریخی حفاری شده،این اثر فرهنگی-تاریخی مربوط به دوران ساسانیان است.

بنای قلعه روستا پشت قلعه تحت حفاظت اداره کل میراث فرهنگی و گردشگری استان است که در سال 1380 به جهت اهمیت آن و انجام مطالعات باستانشناسی و حفاظت و مرمت آن در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است.

غار زینه گان:

غار شگفت انگیز زینه گان در 5 کیلومتری جنوب شرقی شهر صالح آباد و در فاصلة 52 کیلومتری شهر ایلام قرار دارد . این غار رو باز که بیش از یک کیلومتر طول دارد ، دارای آب فراوان ، دهلیزهای آبگیر ، قندیل های متعدد و آبچک های طبیعی و بسیار جالب می باشد .

هوای داخل غار بسیار سرد و مطبوع است . درحالی که منطقة صالح آباد درتابستان حدود 40 درجه گرما دارد ، اختلاف هوای بیرون غار درتابستان حدود بیش از 40 درجه گرما دارد ، اختلاف هوای بیرون غار با درون آن تقریباً 50 درجه است و به همین دلیل آن را غار بهشت نیز می نامند . سرخس ها ، جلبک ها ، گل ها و گیاهان خودروی داخل غار ، رنگ سنگ ها ، پیچ و خم داخل غار ، لب های به هم دوخته قسمت هایی از سقف غار همه و همه حکایت از شگفتی های طبیعت دارد . این غار  یکی از جاذبه های مهم توریستی استان ایلام است .

 تفریحگاه جنگلی تنگ ارغوان (تنگ قوچعلی):

این تفریحگاه تقریباً در فاصله دو کیلومتری شهر ایلام در کنار تونل جدید آزادی واقع می باشد.

  وجود جنگل انبوه بلوط دردو سمت جاده و تیغه های سنگی و زیبای کوهستان و گردشگاههای مناسب و درختان ارغوان در طول تنگه و ترکیب رنگها در نظام طبیعی و مراتع پرپشت و گونه های نادر گیاهی مانند گون – طویلک – قارچ و استفاده از گیاهان معطر در محدودة این تنگه و ارتفاعات ییلاقی آن در مسیر گز گردکان و سورگه صنعت زنبورداری رادر تهیه عسل ناب ایلامی رونق بخشیده است.

اين فناوري کاربرها را در عملکرد و انتقال اطلاعات توليدشده کنار هم قرار مي­دهد، بطوري که ميان هر گردشگري با گردشگر ديگر که آميزه­اي از تجربيات ويژه، انگيزه­ها و تمايلات متفاوت است تفاوت مي­گذارد، تا اندازه­اي که هر مسافر جديد، به عنوان يک تجربه جديد به حساب مي­آيد.

تاثير اينترنت و ICT در صنعت گردشگری

بهره‌گيري از فناوري اطلاعات و ارتباطات، از سال1980 صنعت گردشگري را درجهان به کلي متحول ساخته­ و باعث شده که اين صنعت به عنوان يک صنعت بين‌المللي و بزرگ‌ترين توليدکننده مشاغل روي کره زمين در مقابل بسياري از صنايع ديگر عرض‌اندام نمايد. شتاب و برخورد بين فناوري و گردشگري در سال‌هاي اخير دگرگوني­هاي اساسي‌اي هم در صنعت گردشـگري و هم در درک ما از اين صنعت پديد آورده است. به طور کلي فناوري اطلاعات و ارتباطات بگونه­اي فزاينده براي رقابت با سازمان­ها، مقصدها و مکان­هاي گردشگري و همچنين صنعت، نقشي بحراني بازي مي­کند.

توسعه ماشين­هاي جست‌وجو، سرعت­ شبکه­ها و ظرفيت جابجايي اطلاعات بر روي تعداد مسافريني که در سراسر دنيا از اين فناوري براي برنامه­ريزي مسافرت‌هاي خود استفاده مي‌کنند تاثير زيادي گذاشته و با تغيير مسير کسب‌وکار به سمت بازاريابي، اساسا کارآمدي و طرز کار سازمان­هاي گردشگري اينترنتي را به همان صورت که مشتري­ها با سازمان­ها ارتباط برقرار مي­کنند، تغيير داده است. اين فناوري فرآيند کسب‌وکار گردشگري را به سمت مهندسي مجدد کشانيده و مشاهده مي‌شود که توليدات تدريجي اين صنعت تمايل به سمت يک الگوي جديد را دارند. اين جريان، ساختار کل صنعت گردشگري را دگرگون کرده و دامنه­ کلي فرصت­هاي شغلي را براي کليه دست‌اندرکاران، توسعه بخشيده ­است.

فناوري اطلاعات و ارتباطات، به طور فزاينده­اي باعث مي­شود که مسافرين به اطلاعات دقيق و با ثباتي دسترسي پيدا کنند و در يک مقطع زماني رزرو انجام دهند و با روش­هاي قراردادي، هزينه و نيازمندي‌هايشان را در اختيار داشته ­باشند. ICT مي­تواند در بهبود کيفيت خدمات، ياري ­رساند و در رضايتمندي بيشتر مسافرين و مهمانان سهم داشته باشد. اين فناوري کاربرها را در عملکرد و انتقال اطلاعات توليدشده کنار هم قرار مي­دهد، بطوري که ميان هر گردشگري با گردشگر ديگر که آميزه­اي از تجربيات ويژه، انگيزه­ها و تمايلات متفاوت است تفاوت مي­گذارد، تا اندازه­اي که هر مسافر جديد، به عنوان يک تجربه جديد به حساب مي­آيد. گردشگران مناطق مختلف و عمده جهان، مسافرين دائمي مي‌شوند و مهارت­هاي زبان­شناسي و تکنولوژيکي پيدا مي‌کنند و مي­توانند در کشورهاي بيگانه و چند فرهنگي کار کنند.

توسعه فناوري اطلاعات و ارتباطات و به ويژه اينترنت به گردشگر جديد که با اعتبار ويژه پول و زمان کسب اطلاع کند اختيار عمل مي­دهد. اين جست‌وجوگران علاقه چنداني به بسته­هاي شلوغ ندارند و بيشتر به دنبال برنامه­ريزي و انتخاب­هاي خودشان هستند، زيرا بسته­هاي حاوي اطلاعات تورها، از طريق توليد بسته­هاي پويا که توسط شرکت­هاي فعال به نفع تسهيلات گردشگري سازمان‌يافته مستقل توليد مي­شوند از دست مي‌روند. در جايي که فضيلت صبر و حوصله از بين رفته است متقاضيان دائمي، تمايلي به تاخير و انتظار ندارند. کليد موفقيت اين است که نياز متقاضي به سرعت شناسايي شود و به نحو احسن خدمات و امکانات روزمرگي را بگونه­اي که نيازمندي­هاي آنها را ارضا نمايد در اختيارشان قرار دهد. زندگي خيال­انگيز متقاضيان در جهان توسعه‌يافته، تنها فرصت کوتاهي براي استراحت و اشتغال به فعاليت­هاي موردعلاقه­شان در اختيار آنها قرار مي­دهد.

اينترنت رفتار متقاضيان­ گردشگري را به گونه­اي حيرت­انگيز تغيير داده است. مسافرين آينده­نگر تمايل به دستيابي مستقيم به هزينه­ها از طريق کسب اطلاعات بيشتر تهيه شده توسط سازمان‌هاي گردشگري، مهارت‌هاي شخصي و نيز به وسيله ديگر متقاضيان و مصرف‌کنندگان دارند. متقاضيان قادرند که از طريق اينترنت، جست‌وجوي اطلاعات مربوط به مسافرت از قبيل رزرو بليط هواپيما، رزرو اطاق و انجام سايرخريدها مستقيما خودشان انجام دهند. به واسطه عموميت پيدا کردن تقاضاهاي اينترنتي، بسياري از سازمان­هاي توريستي، مثل هتل­ها، هواپيماها و آژانس­هاي مسافرتي با بکارگيري اينترنت به عنوان بخش مهمی از استراتژي‌هاي ارتباطي و بازاريابي متحول شده­اند. جست‌وجوي اطلاعات که بخش مهمي از فرآيند تصميم­گيري خريد به­ حساب مي­آيد، به عنوان دستاورد اينترنت تکامل يافته ­است. فناوري اطلاعات و ارتباطات نه­ تنها خطرات دريافت و ترديد را کاهش مي‌دهد، بلکه کيفيت مسافرت­ها را نيز بالا مي­برد.

لذا جست‌وجوهاي بيشتري درباره­ مسافرت انجام مي­گيرد و اطلاعات بيشتري در اين زمينه کسب مي‌گردد، مي­توان نيازمندي­هاي مشتري را بهتر دريافت و خدمات مورد نياز را به آنها ارائه داد. يک متقاضي آشنا و باتجربه قادر است با منابع محلي و فرهنگي ارتباط بهتري برقرار کند، محصولات و خدماتي را که براي نيازمندي­هاي او ارائه مي­شود بشناسد و از خدمات ويژه و تخفيف قيمت­ها، امتياز کسب نمايد. چهار عامل اصلي تاثيرگذار در جست‌وجوي اطلاعات در محتواي گردشگري عبارت است از: قرارومدار (برنامه­ريزي ديدار) گروه‌هاي تفريحي، حضور خانواده‌ها و دوستان در مقصد، ميزان آشنايي با ديدارهاي قبلي از مقصد، تعداد افراد جديدي که در مقصد عضو مي‌شوند. برخي پژوهش­ها نشان مي‌دهند که شناسايي و تحليل عميق توانمندي، علاقه‌مندي و مشکلات برنامه­ريزي و اقدام به خريد مسافران به صورت اينترنتي در پيشرفت جست‌وجوي اطلاعات و اثرات بين فرهنگي آن بر روي رفتارهاي جست‌وجوي اطلاعات اينترنتي گردشگران تاثير دارد.

ابزاری که اينترنت در اختيار کاربران می­گذارد شامل سيستم‌هاي رزرو آژانس­هاي مسافرتي اينترنتي (مانند Expedia)، ماشين­هاي جست‌وجو و ابرماشين­هاي جست‌وجو (به ترتيب مثل، Google و Kayak)، سيستم­هاي مديريت مقصد مثل visitbritain.com، شبکه­هاي اجتماعي و پورتال‌ها مثل wayn و tripadviso سايت‌هاي مقايسه قيمت (مثل Kelkoo) و بسياری سايت­هاي ديگر می­باشد. در بسياري از سازمان­هايي که براي ارتباط مستقيم با مشتريان از فناوري اطلاعات و ارتباطات استفاده مي­کنند، قيمت­گذاري از موضوعات مهم صنعت گردشگري اينترنتي به شمار مي‌رود. در اين صورت فقط کرايه­ها، نرخ­ها، تخفيف­هايي که از کارفرماها گرفته مي­شود و پرداخت­هاي پراکنده، در يک زنجيره مالي کوچک تعيين مي­شود. پژوهش­ها نشان داده­اند که قيمت بليط­هاي هواپيماي معتبر داخلي در آمريکا که بوسيله اينترنت ارائه مي‌شود متفاوت بوده و نسبت به قيمت متوسط بليط­هايي که از طريق آژانس­هاي مسافرتي سنتي به فروش مي‌رسند ارزان‌تر است.

اينترنت هم اکنون روي رفتار مشتري­ها در کشورهاي در حال توسعه مثل چين تاثير بسزايي دارد و به مشتري­ها کمک مي‌کند که انتخاب­هاي بسيار زيادي داشته باشند. اگرچه از طريق اينترنت انتخاب­هاي زيادي در اختيار مشتري­ها قرار داده مي­شود، اما اغلب، سدهاي رواني مانع مي­شود که مشتري­ها معامله را با اينترنت به پايان برسانند. از دلايل مهم که مصرف­کنندگان خريد خود را از طريق اينترنت انجام نمي­دهند، نبود خدمت شخصي، موضوعات امنيتي، تجربه وصرف وقت مي‌باشد. در نتيجه مشاهده­گران اينترنت محصولات را بدون استفاده از اينترنت به صورت Off Line خريداري مي­کنند. در هر صورت چون پرداخت، مهمترين موضوع در تجارت الکترونيک محسوب مي­شود، مشتري­ها هميشه خواهان امنيت پرداخت مي‌باشند، چنين تمايلي به دليل امکان جرايم کامپيوتري است که يکي از فاکتورهاي اصلي­ است که مانع مي­شود مشتري­ها اطلاعات مربوط به کارت اعتباري خود را در اختيار ديگران قرار دهند.

مشتري­ها برای صرف وقت­ کمتر و کوتا­­ه­کردن زمان انتظار و برنامه­ريزي و لذت بيشتر علاقه‌مند هستند که رزرو بليط و دريافت آن را درخانه و از طريق وب­‌سايت­هاي گردشگري دريافت کنند. از اين گذشته، وقتي مشتري در خانه خريدهاي خود را از طريق اينترنت انجام مي­دهد، فروش اينترنتي منطقه جغرافيايي وسيعي را در اختيار او قرار مي­دهد اما جرائمي را از قبيل طرح کلاهبرداري، اقدام به کلاهبرداري، بازي­هاي کلاهبرداري،Spamming و دزدي هويت مانع از آن مي‌شود که کاربر به راحتی و با آرامش خيال از اينترنت بهره­ گيرد. لذا سازمان­هاي تجاري بايد توجه بيشتري نسبت به حمايت مشتري­هايشان در مقابله با اين جرايم نشان دهند. به هر حال، اين جرايم، به طور کامل قابل پيشگيري نيست و به وسيله مقامات قانوني به سادگي کشف نمي­شود. اين موضوع باعث مي­شود که بسياري از گردشگران از اينترنت براي کسب اطلاعات استفاده ­کنند اما خريد اينترنتي انجام ندهند.

جامعه مسافرت مجازي Virtual Travel Community
جامعه مسافرت مجازي، به طور باورنکردني برروي گردشگري تأثير گذاشته ­است، به طوري که مشتري­ها به اطلاعات همکاران خود بيش از پيام­هاي بازاريابي اعتماد مي­کنند. بهترين و نخستين تعريفي که از جامعه مسافرت مجازي شده ­است به وسيله «رين­گلد» Rheingold در سال 1993 بوده است. با اين تعريف «جامعه مسافرت مجازي گروهي از مردم هستند که ممکن است يکديگر را رودررو ببينند يا نبينند و واژه­ها و ايده­هايي را از طريق شبکه­ها يا بوردهاي کامپيوتري با يکديگر مبادله­ کنند.» جامعه مسافرت مجازي تسهيلاتي را در اختيار مردم قرار مي‌دهد که بتوانند با به دست آوردن اطلاعات موردنياز در برقراری ارتباطات موثر و توسعه روابط و در نهايت تصميم­گيری­هاي مربوط به گردشگري موفق باشند.

به طور کلی عضويت و نگرش دو بعد آغازين رفتار مشتري در جوامع مجازي به حساب می­آيد، چون بسياري از گردشگران علاقه‌مند هستند که تجربيات گردشگري خود را با ديگران به اشتراک­ گذاشته و به آنها پيشنهاداتي بدهند، براي اين منظور VTCها يکي از فضاهاي مطلوب براي ارائه خاطرات گردشگري آنها شده ­است. از اين گذشته گردشگران اينترنتي بسيار مشتاق هستند که با ديگر گردشگراني که نگرش­ها، تمايلات و شيوه زندگي مشابه آنها را دارند ديدار کنند. به همين دليل درک بهتر از انگيزه و رفتار کاربران، جوامع ­مجازي را قادر می­سازد که به دست­اندرکاران و برنامه­ريزان گردشگري کمک کنند که در ايجاد، اجرا وحفظ اين جوامع شيوه­هاي موثرتري را ايفا نمايند که به ­نوبه خود بازاريابي ارتباطي را تسهيل مي­کند. به هر حال VTCها اگر نتوانند رضايت­ خاطر مشتريان خود را از جهات محتواي طراحي و امنيتي برآورده کنند، ممکن است در خطر از دست دادن مشتريان خود قرار گيرند.

وب 2 و گردشگري مجازي ظهور وب 2.0 يا گردشگري 2.0 مفهوم شبکه اجتماعي و جوامع مجازي را به هم­ آميخت و آن را در اختيار صنعت گردشگري قرارداد. سايت راهنماي مسافرت (www.tripadvisor.com) يکي از موفق­ترين شبکه­های اجتماعي، جامعه ­مجازي در امر گردشگري است که آسان­سازي دسترسي به تمام هتل­هاي سراسر جهان و گردآوري افراد براي بحث وگفت‌وگو را به­ عهده دارد. اين سايت ­امکان بررسي مستقل کاربران را براي امور گردشگري و ارائه پيشنهادات کتبي به اعضاي راهنماي مسافرت و همچنين ماهرسازي راهنمايان را فراهم مي‌سازد و سکوي قدرتي براي برخورد بين افراد همسان فراهم­ مي‌کند. بايد توجه­ داشت که مهمترين فاکتور براي ارزشيابي سازمان گردشگري رضايتمندي کاربر است، لذا سازمان­هاي گردشگري مي­توانند با تجزيه و تحليل محتواي VTCها، نوع رفتار و ميزان رضايتمندي مشتري­هايشان را بفهمند و براي بهبود خدمات خود به فعاليت­هاي اصلاحي بپردازند.

همچنين سطح آگاهي­­ها را بالا ببرند و بين دستياران VTCها همکاري­هاي قوي‌تري به وجود آورند. اينترنت تعداد انتخاب­ها را براي مشتري­ها در حد قابل­توجهي افزايش داده ­است. تا پيش از پيدايش اينترنت، متقاضيان فقط مي‌توانستند به مکان­هاي مشهور و همچنين سازمان­هايي که در مجاورتشان بود دسترسي داشته ­باشند. هم­اکنون متقاضيان مي­توانند از طريق اينترنت انتخاب­هاي بسيار زيادي براي جست‌وجو و خريد داشته ­باشند. انتخاب مي­تواند منحصر به توليد يک دسته اطلاعات خاص باشد تا کليه امکانات تفريحي براي نمونه، پروازهاي غيرضروري پيشرفته مثل جت­هاي سريع­السير، (easyJet و Ryanair) امکانات مختلف تفريحي و تخفيف هزينه رزرو اطاق‌هاي هتل، که مي­تواند به گردشگران کمک کند تا از مسافرت ارزان‌قيمت لذت­ ببرند. ثبت و رزرو اينترنتي با پروازهاي هوايي ارزان قيمت بي‌شک طرفداران بيشتري را در بر مي­گيرد، چون با ارائه محصولات ارزان‌تر به آنها مي­توانند استراتژي فروش را به راحتي مستقيما دنبال کنند.

از مشکلات مطرح شده در کسب اطلاع از طريق اينترنت، داشتن انتخاب‌هاي بسيار زياد آن است، هنگامي ­که کاربران نوآور اينترنت براي کسب اطلاعات گردشگري جست‌وجو مي‌کنند، تمايل دارند که چندين وب‌سايت را بگردند که اين امر اغلب نتيجه شروع جست‌وجوي اطلاعات در ماشين­هاي جست‌وجو از نوع گوگل است. لازم ­است يک سيستم پيشنهادي در فرآيند اجتماعي براي نشان ­دادن شاخص­ها يا دريافت اطلاعات، به افراد کمک­ کند و مشخص کند که در جست‌وجوي يک مورد خاص براي افراد خاص چه انتخابي بهتر است، زيرا مي­تواند اطلاعات ارزشمندي ارائه دهد که براي فرآيند تصميم‌گيري به مشتري­ها کمک کند تا انتخاب مناسب­تري داشته ­باشند. اينترنت همچنين مکانيزم‌هاي موثري را براي مشترياني که از پروازهاي هوايي شکايت داشته‌اند فراهم کرده است. در گذشته کمتر از 5 درصد مشترياني که ناراضي بودند شکايت­هاي خود را ابراز مي‌کردند. سازمان‌هاي گردشگري براي مشتريان شاکی بايد کانال­هايي فراهم نمايند. اين امر با پياده‌سازي بخش شکايت­هاي الکترونيکي بر روي وب‌سايت­ها و ايجاد يک کانال عمومي براي ارتباطات بين مديريت و مشتري­هاي ناراضي محقق شده است.

بنابراين، با پيشرفت سريع اينترنت هم اکنون کاربران مي­توانند به آساني شکايت­هاي خودشان را ابراز نمايند، که به نوبه خود مي‌توانند تاثير مشخصي روي خدمات ارائه شده توسط شرکت­ها داشته باشند. (WOM) Word - Of – Mouuth ابزار مفيدي براي منتشر کردن شکايات در مورد مارک­هاي مشهور در مقابل وب‌سايت‌ها، چت‌روم‌ها و گفت‌وگوي مشتري­ها مي­باشد. وب‌سايت united.com يکي از مشهورترين مثال­هايي است از يک نفر که نه تنها از وب­سايت خود براي شکايت از United Airlines استفاده کرد بلکه هزاران شکايت از همسفران خود را نيز جمع‌آوري نمود. اين موضوع نشان مي­دهد که در فضاي اينترنت افراد توان کافي براي تسلط بر سازمان­هاي قوي از قبيل خطوط هوايي دارند. بسياري از متقاضيان پيش از هرگونه خريدي براي آنکه ريسک و بي­ثباتي را به حداقل برسانند به WOM اعتماد مي­کنند. عنوان نمودن شكايات با عبارات واضح و سليس مثل «هتل شما، هتل بسيار بدي بود» و انعكاس گلايه و اعتراض گردشگران در جرايد حاكي از قدرت نفوذ اينترنت و چت­روم­ها در حوزه شکايت و اعتراض مشتريان است.

در حال حاضر بسياري از دست­اندرکاران گردشگري با جوامع ­مسافرت مجازي آشنايي ندارند و نمي­د­انند که چگونه بخش شکايت­هاي الکترونيکي را در اختيار بگيرند که منجر به از دست دادن مشتريان خود نشوند. براي جلوگيري از گسترش شکايت­هاي الکترونيکي مديريت­هاي گردشگري بايد اين گفت‌وگوهاي شکايت­آميز را در محل معيني قرار داده و آنها را به طورحرفه­اي اداره کنند. رفتار مشتريان که به دنبال اطلاعات و داده­هاي سودمندي هستند قبل از اينکه بر ماهيت تجربه تکيه­ کند به طور منطقي هدايت مي‌شود. به عنوان مثال مصرف­کنندگان که به دنبال تفريح و لذت باشند بيشتر از ارتباط با وب و بازي­هاي تحت وب و چت لذت مي­برند و اين رفتار مي‌تواند نوعي تفريح تلقي ­گردد. با عموميت يافتن استفاده از رايانه نه تنها نوجوانان در جست‌وجوي اطلاعات اينترنتي هستند، بلکه سالمندان اجتماع (50 سال به بالا) همچنين در شمار کاربران اينترنتي فعال مي‌باشند. بنا بر پژوهش انجام­ شده درسال 2006 توسط گراييپل، Graeupl، بيشترين عنوان پژوهش براي مشتريان سنين بين 60 –50 اطلاعات مربوط به پرواز و جا و مکان بوده ­است.

اين پژوهش نشان مي­دهد که بسياري از آنها به اطلاعات مربوط به تفريحات علاقه‌مند نبوده­اند، نتيجه پژوهش نشان مي­دهد که مشتري­ها تمايلات خود را براي راحتي بيشتر، انتخاب راحت‌تر و خريدهاي گردشگري اينترنتي ابراز داشته­اند. مشتري­ها به طرز فزاينده­اي علاقه‌مند به فراهم ­آوردن اطلاعات شخصي معني­دار در مبادله اطلاعات مشخص و خدمات بهتر مي­باشند. سازمان­هاي گردشگري نيز بايد در هر مرحله از خدمات، (قبل، در ضمن سفر و پس ­از يک ديدار) به جمع­آوري اطلاعات مشتري­ها بپردازند. به اين­ منظور که با شناسايي رفتارهاي انتخابي و تمايلات آنها عوامل تعيين­کننده را شناسايي­ کرده و خدمات بهتري به آنها ارائه­ کنند. ميزان خشنودي مشتري­ها نه ­تنها بستگي به دقت و فهم اطلاعات گردشگري ويژه و توانايي واکنش­­هاي پايدار سازمان­ها دارد، بلکه اهميت دادن به موضوع کمبود وقت مردم که در جوامع غربي شاهد آن هستيم بازتاب موثر داشته ­است.

بنابراين اهميت موضوعاتي که براي نيازمندي­هاي مشتري­ها ارائه ­مي‌شود بايستي مطابق با درخواست آنها بازبيني شود. خدمات شخصي­سازي که برگرفته از سيستم­هاي پيشرفته مديريت ارتباط با متقاضي مي­باشد، بايستي نيازمندي‌ها و اولويت­هاي مشتريان را براي استفاده حال و آينده ثبت کند. نظام­ها براي اينکه آگاهي­هاي مناسبي به مشتريان خود ارائه ­دهند لازم است از مکان، زمينه­نياز و روحيه مشتريان خود اطلاعات کافي داشته ­باشند. بنابراين لازم ­است سازمان­هاي گردشگري اين فاکتورها را شناسايي نموده و براي توسعه خدمات شخصي­سازي به ­نيازهاي فردي توجه ­نمايند. ارائه خدمات پويا و پرکاربرد مي‌تواند براساس نيازهاي پيش­بيني شده که نتيجه ابراز مشتری و يا تشخيص آنهاست ارائه ­شود يا براساس بررسي پروفايل­هاي قبلي مشتري­هاي تجربه ­يافته، که با مشکلاتي روبرو شده‌اند و يا شناخت فاکتورهاي محيطي خارجي طرح­ريزي شود. وجود سيستم‌هاي اطلاعاتي ساده حاصل ­از ترکيب اطلاعات مرتبط که جمع­آوري، فرآيند نگهداري و انتشار اطلاعات تصميم­گيري، هماهنگي، کنترل، تحليل و ديدار از يک سازمان را حمايت مي‌کنند، مي­توانند سازوکارهاي جمع­آوري، فرآيند انتشار هوشمند اطلاعات را در ميان سازمان­ها و وب­سايت­هاي گسترده­ ­آنها پويايي بخشند.

به هرحال تکنولوژي به عنوان يک ساختار اطلاعاتي از سازماني ناشي مي­شود که­ کل­ دامنه­ ارتباطات داخلي و خارجي و فرآيندها را حمايت مي­کند. هرچند در سال­هاي اخير، نقش فناوري­هاي نوين در صنعت گردشگري مورد انتقاد قرار گرفته است، اما بهره­گيري از اين فناوري­ها، نرم­افزارها و شبکه­هاي جديدي را فراهم ­مي­کند که سازمان­ها را براي بهبود بخشيدن ارتباطاتشان با شرکا و مشتريانشان حمايت مي­کند. در نهايت بهره‌گيري از فناوري اطلاعات و ارتباطات، سيستمی واحد شامل تجهيزات شبکه­اي، سخت­افزاري و نرم­افزاري به وجود مي­آورد که فرآيند داده­هاي موثر و مرتبط را در جهت رشد منافع سازماني باعث مي‌شود و صنعت گردشگري را همچون ساير صنايع و فعاليت­ها تحت تاثير مثبت قرار داده و بهره­گيري از آن را آسان‌تر، جذاب­تر و لذت­بخش­تر مي­سازد.

** زهره روحاني- دنياي كامپيوتر و ارتباطات

کارشناس فناوری و سرپرست خدمات فنی و تخصصی پارک علم و فناوری فارس